เลี้ยงลูกแบบสมเด็จย่า



เลี้ยงลูกแบบสมเด็จย่า
แม่อยู่ในฐานะผู้สร้างโลก
การเลี่ยงดูของแม่ จึงเป็นฐานรากสำคัญของมนุษย์ทุกคน

โดย นางสาว ชลมาศ คูหารัตนากร และคณะครูสถาบัน เพลย์ อะคาเดมี



วงชนชาวไทย เรามีพระมหากษัตริย์ที่ทรงเป็น “ผู้ให้” ที่ยิ่งใหญ่ มีพระจริยวัตรที่งดงามครองใจคนทั้งแผ่นดินได้มากขนาดนี้ เพราะทรงมีรากฐานการเลี้ยงดูจากสมเด็จย่า “แม่” ผู้มีเป้าหมายในการเลี้ยงดูพระธิดา และพระโอรสทั้งสามพระองค์ ให้เป็นคนดี จะได้ทำประโยชน์แก่บ้านเมือง

ครูปุ๊กมีความตั้งใจอยากเรียบเรียงวิธีการเลี้ยงดูพระโอรส และพระธิดาของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมาพักหนึ่งแล้ว ตั้งแต่ก่อนพระเจ้าอยู่หัวสวรรคต เพราะ ยกย่องชื่นชมวิธีการอบรมเลี้ยงดูของพระองค์ท่าน อดอัศจรรย์ใจไม่ได้ว่าพระองค์ทรงเป็น “แม่” เมื่อเกือบร้อยปีที่แล้ว ที่เลี้ยงดูอบรมพระโอรส และพระธิดาด้วยองค์ความรู้เฉกเช่นปัจจุบันตามหลักการแพทย์ และจิตวิทยาเด็ก ที่สำคัญทรงเป็น “Single Mom” ที่เข้มแข็ง ชาญฉลาด และทรงยึดจริยธรรม ความดี และเห็นถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน

แม้แต่ภาพถ่าย และภาพวิดีโอของพระธิดา และพระโอรสทุกพระองค์ พระองค์ท่านก็ทรงบันทึกไว้ด้วยพระองค์เอง เขียนวัน เดือน ปีไว้เรียบร้อย เก็บรักษาไว้เป็นอย่างดี และมีการพระราชทานคืนพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระพี่นางเธอฯไปเมื่อหลายสิบปีที่แล้ว

ภาพประกอบในบทความนี้มาจากคลังภาพสำนักพระราชวัง ส่วนบทความรวบรวม และเรียบเรียงจากหนังสือพระราชประวัติหลายเล่ม รวมถึงคลิปวิดีโอที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯพระราชทานสัมภาษณ์ เพื่อให้ทุกท่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง เป็นจริง และสามารถนำไปใช้สืบต่อกันไปอย่างไม่คลุมเครือ

ก่อนที่จะเขียนงานชิ้นนี้ออกมา ได้ยกมือตั้งจิตอธิษฐานขอพระบรมราชานุญาตถ่ายทอดเรื่องราวที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็กทั้งแผ่นดิน ให้ได้มีโอกาสทำหน้าที่ “ครู” ให้แก่แผ่นดินโดยการให้แรงบันดาลใจแก่พ่อแม่ในการอบรมเลี้ยงดูลูกให้เป็นคนดี และทำประโยชน์ให้บ้านเมืองมากกว่ามุ่งทำประโยชน์ส่วนตน












  • น้อมศิระกราน กราบแทบพระยุคลบาท
    ด้วยสำนีกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอย่างหาที่สุดมิได้
    ข้าพระพุทธเจ้า นางสาว ชลมาศ คูหารัตนากร และคณะครูสถาบัน เพลย์ อะคาเดมี



7 วิธีการเลี้ยงลูก ของสมเด็จย่า
เล่าประสบการณ์ โดยคุณหญิงพวงร้อย ดิศกุล ณ อยุธยา อดีตข้าหลวงในพระองค์
แบ่งปัน โดยนิตยสาร Custard Dec 2015 และ MThai



รงเรียนทอสี ได้จัดสัมมนาเรื่อง เลี้ยงลูกแบบสมเด็จย่า โดยคุณหญิงพวงร้อย ดิศกุล ณ อยุธยา อดีตข้าหลวงในพระองค์ มาร่วมเล่าประสบการณ์และแบ่งปันคำสอนของ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรือ สมเด็จย่า ของปวงชนชาวไทย ถึงวิธีการเลี้ยงดูลูกของพระองค์ ที่มีทั้งความปราดเปรื่อง หลักแหลม และมีเป้าหมายที่ชัดเจน จนสมควรใช้เป็นแบบอย่างเป็นอย่างยิ่ง


1. ลูกไม้ย่อมหล่นไม่ไกลต้น

        สมเด็จย่า ทรงเริ่มจากการเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับลูก เป็นต้นแบบในเรื่องของการมีวินัย การรักการค้นคว้าศึกษาหาความรู้ การประพฤติตัวที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม ทั้งหมดนี้คือการตั้งตนเป็นแบบอย่างให้กับลูก เพราะเด็กเล็กจะมีพฤติกรรมเลียบแบบจากคนใกล้ชิด เพราะฉะนั้นคุณพ่อคุณแม่ ต้องลองตั้งคำถามกลับมาที่ตัวเองว่า ทุกวันนี้ที่เราอยากให้ลูกเป็นแบบนั้นแบบนี้ แล้วเราล่ะ เป็นแล้วหรือยัง

2. ตั้งเป้าหมายในการเลี้ยงลูก

        สมเด็จย่า ทรงเป็นพระมารดาที่มีเป้าหมายในการเลี้ยงลูกอย่างชัดเจน คือทรงตั้งใจพัฒนาอบรมลูกๆ ให้ดีในทุกๆ ด้าน เพื่อให้เป็นบุคคลที่ทำประโยชน์ให้กับชาติบ้านเมือง ไม่ทรงคิดถึงประโยชน์ของพระองค์เอง พระโอรส หรือ พระธิดา แต่ทรงมองถึงประโยชน์ส่วนรวมเป็นสำคัญ ในปัจจุบันหลายครั้งที่เราเห็นพ่อแม่ส่งลูกเรียนพิเศษในทุกวิชา โดยที่ไม่ได้ถามลูกว่าอยากเรียนอะไร หรือ พ่อแม่ที่คาดหวังเรื่องผลการเรียนสูงๆ เหล่านั้น คือ การตั้งเป้าหมายกับลูก โดยเอาความคาดหวังของตัวเองไปให้กับลูก เราจึงต้องมองย้อนกลับมาดูใหม่ว่า เป้าหมายที่เราตั้งไว้ หรือความคาดหวังนั้น เป็นไปเพื่อใคร เพื่อลูก เพื่อตนเอง หรือ เพื่อคนอื่นๆ ด้วย


3. จัดแบบแผนและสร้างระเบียบวินัยตั้งแต่ลูกยังเล็ก

        สมเด็จย่า ทรงวางแผนการดำเนินชีวิตให้กับพระโอรส พระธิดา ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ เนื่องจากต้องทรงเป็นทั้ง “พ่อ” และ “แม่” ในเวลาเดียวกัน ทรงจัดการทุกอย่างเป็นเวลา โดยมีผู้ช่วย คือพระพี่เลี้ยงเพียงหนึ่งคนเท่านั้น เนื่องจากในเวลาที่เด็กยังเล็ก เขาไม่มีความรู้เรื่องขอบเขตของเวลา พ่อแม่จึงจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องจัดเวลาให้กับพวกเขา เช่น นอน รับประทานอาหาร เล่น ไปโรงเรียน อาบน้ำ ออกกำลังกาย เป็นต้น สิ่งเหล่านี้จะสร้างวินัยให้กับลูก ซึ่งสมเด็จย่าทรงเน้นเรื่องวินัยในการดำเนินชีวิต พระองค์รับสั่งถึงคำว่า “ระเบียบวินัยอย่างมีหลักการ” คือ การกำหนดขอบเขตของเวลา ในการทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อสร้างความสมดุลให้กับชีวิต ซึ่งจะเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการเติบโตของเด็กๆ ต่อไป


4. เล่นอย่างถูกวิธี


        สมเด็จย่า เมื่อถึงเวลาเล่น จะปล่อยให้พระโอรสและพระธิดาเล่นอย่างอิสระ โดยจะทรงให้เล่นกับธรรมชาติ ต้นไม้ น้ำ ทรงเน้นให้เล่นกับสิ่งที่มีในธรรมชาติ มากกว่าของเล่น ทรงอนุญาตให้พระโอรสเล่นจุดไฟ แต่จะทรงบอกวิธีในการเล่นที่ถูกต้อง เพื่อไม่ให้เกิดอันตราย ผลจากการเล่นที่พระโอรส พระธิดา ได้ทรงเล่นคลุกดินคลุกทราย หรือได้ทำการทดลองกับธรรมชาติเหล่านี้ ส่งผลให้ทั้งสามพระองค์ ได้พัฒนาความคิดและความสามารถ โดยไม่ทรงรู้ตัว ตัวอย่างเช่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างหลุมที่เกิดจากการปลูกต้นไม้ ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ทดลองขุดดิน ใส่น้ำ ปลูกต้นไม้ จนสามารถสร้างแอ่งน้ำ ได้ด้วยพระองค์เอง ซึ่งนับเป็นรากฐานที่ดีงามที่ทรงนำมาใช้พัฒนาประเทศชาติจนถึงทุกวันนี้ การเล่นอย่างถูกวิธี โดยเฉพาะการเล่นกับธรรมชาติ จึงมีความสำคัญ ซึ่งเด็กๆ ชาวเมืองยุคใหม่อาจจะขาดไป

5. ประหยัดอดออมไม่ฟุ่มเฟือย

        สมเด็จย่า ทรงสอนพระโอรส พระธิดาให้รู้จักใช้เงินของขวัญ ที่ทั้งสามพระองค์จะได้มีวันเดียว คือ วันคล้ายวันประสูติ ถ้าพระองค์ใดอยากได้สิ่งใดนอกจากนั้น ต้องทรงเก็บเงินเพื่อซื้อ หรือทรงได้รับอนุญาตให้หุ้นกัน เพื่อซื้อมาได้ หรือจะทรงซื้อให้ก็ต่อเมื่อต้องใช้ประโยชน์ เช่น แผ่นเสียง ถ้าเป็นเพลงโปรดของแต่ละพระองค์ จะทรงให้เก็บสตางค์ซื้อเอง แต่ถ้าเป็นเพื่อการศึกษา เช่น เพลงคลาสสิค จะทรงซื้อให้ 

6. เรียนไปพร้อมๆ กับลูก


        สมเด็จย่า จะไม่เคยเน้นเรื่องคะแนนของพระโอรส และพระธิดา แต่ทรงช่วยในทุกขั้นตอนของการเรียน ไม่ว่าจะช่วยทำการบ้าน ช่วยศึกษาค้นคว้า จะทรงใช้วิธีทำให้ลูกดู เพื่อให้ลูกได้ทำตาม เช่น ถ้าไม่ทรงทราบเรื่องไหน จะต้องไปค้นคว้าจาก Encyclopedia มีครั้งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ต้องทรงท่องกลอนเป็นภาษาเยอรมัน แต่ไม่ทรงโปรดที่จะท่อง สมเด็จย่าทรงไม่เคยเรียนภาษาเยอรมันมาก่อน ได้เสด็จไปหาคุณครู เพื่อเรียนท่องคำกลอนนั้นจนคล่อง และนำมาท่องให้พระโอรสฟัง ทำให้พระโอรสรู้สึกประหลาดใจ และเป็นแรงบันดาลใจ ให้ทรงหันมาเริ่มท่องกลอนนั้น การสอนของสมเด็จย่า จึงเน้นที่กระบวนการ หรือ วิธีการมากกว่าคำตอบ ทำให้พระองค์ รวมถึงพระโอรส พระธิดาทั้งสาม เป็นผู้ที่ทรงรู้อะไร รู้ลึก และ รู้จริง ในทุกๆ เรื่องที่ทรงค้นคว้า


7. เน้นการพัฒนา EQ มากกว่า IQ

        สมเด็จย่า ทรงสอนให้พระโอรส พระธิดา รู้จักความรับผิดชอบ นั่นคือ มาตรฐานในการใช้ชีวิตที่ทรงอบรม เวลาพระโอรส พระธิดา ทรงทำผิด จะทรงเรียกมาอธิบายเหตุผลให้เข้าใจเสียก่อน ทรงเน้นในเรื่องการทำตัวเป็นคนดี ซื่อสัตย์ มีระเบียบวินัย และแข็งแรง โดยทักษะเหล่านี้จะเป็นพื้นฐานในการเผชิญกับโลกเมื่อลูกโตขึ้น ทรงมีหลักในการพัฒนาพระโอรส พระธิดา เช่นต้องมีจริยธรรม ซื่อตรง ที่สำคัญคือ การเน้นเรื่องการพัฒนาจุดแข็ง โดยทรงตรัสไว้ว่าในโลกนี้ ไม่มีใครดี 100% ต้องหาจุดอ่อน และจุดแข็งของลูกให้เจอ เพื่อพัฒนาในส่วนนั้นได้ตรงจุด

อกจากนี้ สมเด็จย่า ยังทรงเน้นในอีกหลายเรื่อง เช่น ต้องเสวยให้หมดจาน ห้ามทิ้งอาหาร หรือช่วยให้ลูกได้ช่วยเหลือตัวเองได้ คำสอนของพระองค์ทรงเป็น Practical Wisdom คือทำตามได้อย่างง่ายดาย เหล่านี้ เป็นสิ่งเล็กๆ ที่อาจลืมไป เพราะมัวไปโฟกัสในสิ่งอื่นๆ ในชีวิต

วิธีการเลี้ยงลูกของสมเด็จย่า เป็นวิธีที่พ่อแม่ทุกคน สามารถนำมาปรับใช้ได้อย่างง่ายดาย ซึ่งแน่นอนว่ามีประสิทธิภาพ โดยสามารถดูได้จากพระโอรส พระธิดาทั้งสามพระองค์ ที่เติบโตมาเป็นบุคคลทรงคุณภาพที่สุดสามพระองค์ เท่าที่ประวัติศาสตร์ชาติไทยเคยมีมา

Comments